| Roos' verhaal over Woudoogst | |
Het was in maart dat Roos sprak op de eerste avond van #treestalks. Een initiatief dat buren verbindt middels verhalen: | |
| |
| |
Na jarenlang verbouwen, was onze tuin aan de beurt. Een grote verschikking was een woekerend groen ding. Zevenblad. Het plantje heeft van die verschrikkelijk lange wortels die snel vertakken dus het is onmogelijk ze uit te bannen uit je tuin. Toch dacht ik het te kunnen winnen. De aarde heb ik helemaal omgespit. Op mijn knieën ben ik door de tuin gegaan, gewapend met een zeef om elk klein stukje van de plant te pakken te krijgen. Even dacht ik dat het gelukt was… maar ook ik heb niet gewonnen. Ik heb nog steeds zevenblad in mijn tuin… Maar ik heb er geen last meer van. Lees verder om te weten hoe dat komt. | |
| |
De schuldige zijn deze twee dames. Op rechts mijn creatieve schoonmoeder Petra en op links mijn ondernemende schoonzus Kim. Allebei eigenwijs. En allebei tien groene vingers. Ik heb die niet. Ze dromen al jaren om op een klimaatvriendelijke manier zélf aan voedsel te komen. Ik niet. Toen zij een voedselboscursus volgden bij Wouter van Eck - dat is de voedselbospionier in Nederland- werd hun droom concreet: ze wilde heel graag zelf ook een voedselbos starten. | |
Zij waren niet de enige enthousiastelingen. Mijn lieve schoonvader Harrie – overigens ook eigenwijs - dacht na wat hij zijn kinderen en kleinkinderen wilde nalaten. Zo’n bos waar je uit kan eten klonk goed. Dus hij was ook voor! En toen kregen wij de vraag of we mee wilde doen om een voedselbos te beginnen. Samen, als familie. Ralph en ik wonen lekker dicht bij het centrum van Tilburg. Een tuin hebben we omdat we graag buiten zitten om lekker te eten. Maar groene vingers hebben we allebei niet. En we wisten eigenlijk niet eens wat een voedselbos was. En toch zeiden we ‘ja’ op de vraag of we samen een voedselbos wilde beginnen. | |
| |
| |
Deze foto is van precies 4 jaar geleden. Het voorjaar van 2021. Mijn schoonouders kochten 2 hectare grond in Rijen wat voorheen een paardenweide was. En we kuilden er samen de eerste planten in. Later zouden die hun definitieve plek krijgen, eerst moest er gewerkt worden aan de bodem. Daar startte het begin van ons voedselbos. Inmiddels weet ik wat voor bos dat is. Dus ik zal het jullie niet onthouden: | |
| |
Een voedselbos bestaat uit 7 lagen; grote bomen, kleine bomen, struiken, kruiden, bodembedekkers, wortelgewassen en klimmers. Het bos is aangeplant met voornamelijk eetbare planten. Samen zoeken ze naar een natuurlijk evenwicht. Op die manier houden ze elkaar in stand én versterken elkaar. Zo ontstaat er een zelfstandig ecosysteem waar je voedsel van kunt oogsten. Een plek waar natuur en landbouw samen gaan! | |
| |
Ons voedselbos heet Woudoogst. En ik vind het ongelofelijk en te gek wat voor oogst we al hebben gehaald uit ons woud. Mijn kinderen, Lucie en Doris, groeien op midden in de stad met alle gemakken en voorzieningen die daarbij horen. Ik vind het heel waardevol dat ze naast dit leven ook zo dicht in aanrijking zijn met de natuur. Lucie (6 jaar) weet bijvoorbeeld als ze zich geprikt heeft aan een brandnetel op Woudoogst hoe ze voor verkoeling kan zorgen met het blaadje van de weegbree. En Doris (2 jaar) plukt zelf het zachte fruit van de struiken om lekker op te eten. | |
Natuurlijk oogsten we zelf graag uit ons woud. Maar sinds vorig jaar werken we ook samen met restaurant Vannu uit Bavel die al heel wat eetbare bloemen, bladeren, kruiden en fruit van Woudoogst heeft verwerkt in heerlijke gerechten en dranken. Afgelopen jaar hebben we om precies te zijn 36 bestellingen bezorgd. Totaal was dat goed voor ruim 20 kilo oogst bestaande uit maar liefst 44 verschillende soorten planten. Je kunt denken aan rozenblaadjes, het blad van de meidoorn, brandnetelblad, brandnetelzaad, frambozen en diverse bessen. Daar ben ik trots op! | |
| |
| |
Dat is op de eerste plaatst te danken aan Petra & Kim, die we team groen noemen. Maar het mooie is, dat ieder familielid daar zo diens steentje aan bijdraagt. Mijn schoonbroer Toon is wetenschapper. Dus als er iets uitgezocht moet worden, over wet- en regelgeving bijvoorbeeld, dan duikt hij er in. Ralph heeft geen groene vingers maar wel twee rechter handen. En Harrie heeft energie voor tien. Samen vormen Harrie en Ralph team klus. Want o ja, op die 2 hectare grond staat ook een gebouw, wat zij omtoveren tot paviljoen. Prettig om hier groepen te kunnen ontvangen. | |
| |
| |
Onze belangrijkste missie is het kunnen eten uit een bos omdat dit zo mooi gaat in harmonie met de natuur. Daarnaast delen we ons verhaal ook graag dus bieden we rondleidingen aan. Dat verhaal vertellen is ook wat ik graag doe. En hoewel het niet mijn vak is, ben ik in het team Woudoogst ‘chef communicatie’. Vanuit Pipi’s gedachtengoed ‘’ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan” heb ik een website gemaakt, houd ik onze Instagrampagina bij en verstuur ik 2 keer per jaar een nieuwsbrief. Via deze kanalen laat ik geïnteresseerden zien hoe het gaat in ons voedselbos. | |
| |
En omdat ik in hart en nieren een docent ben, is het nu tijd voor een kleine overhoring. Of leuker gezegd, een quizvraag voor jullie: Wat zie je niet zo snel in een voedselbos? | |
| |
Een walnoot, shiitake en zwarte bes zijn goede voorbeelden van eetbare producten uit een voedselbos: Het zijn meerjarige planten en in een voedselbos wil je een systeem dat zichzelf in stand houdt. Een eenjarige plant zoals sla is daarom niet passend. Er zijn maar enkele meerjarige groenten. Op Woudoogst hebben we bijvoorbeeld de Nine Star, een broccoliplant die veel langer meegaat dan één seizoen. Een plukladder is handig om ook de hoge vruchten en noten mee te oogsten want deze staat stevig op de grond. Een voedselbos ontwikkelt zich tot een zelfstandig ecosysteem: Daarom wordt er niet geploegd en geschoffeld want daarmee wordt het gezonde bodemleven overhoop gegooid. | |
| |
Elke plant heeft zo zijn eigen functie in een voedselbos. Op Woudoogst proberen we zoveel mogelijk eetbare combinaties te maken tussen planten die goed kunnen samenwerken. Hier een voorbeeld daarvan, rondom een appelboom: - Mierikswortel (eetbaar blad- en wortel): de penwortels fungeren als een soort haringen zodat de appelboom niet omwaait. De wortels van de appelboom groeien namelijk in de breedte i.p.v. de diepte.
- Oost-Indische kers (eetbaar bloemenblad): Trekt luizen aan en voorkomt zo dat de appel de dupe is.
- De Rode bes (eetbare bes) heeft een signaalfunctie. Die geeft eerder dan de appelboom aan dat er kalium te kort is in de grond.
De planten die spontaan opkomen hebben ook zo’n belangrijke signaalfunctie. Bijvoorbeeld brandnetels vertellen ons dat er veel stikstof in de grond zit op die plek. Planten die dat veel nodig hebben gedijen daar dus goed. | |
| |
De bodem is de belangrijkste basis van een gezond bos. Nadat we deze bij de start van het voedselbos om hebben geploegd en ingezaaid zodat het de grond zou voeden, laten we deze nu bewust met rust: Niet ploegen, bespuiten, bemesten (en bewateren): dat is niet nodig vanwege de bosstructuur. Bewateren de eerste jaren nog wel omdat we nog in de aanleg fase zijn. Maar als het bos volwassen is, met bomen met diepe wortels hebben en een kruin die voor schaduw zorgt, is dat niet meer nodig. | |
Woudoogst is 4 jaar en dat is héél jong voor een bos. Als je het leuk vindt om te zien hoe ons voedselbos opgroeit dan kun je ons volgen: - Door je te abonneren op onze nieuwsbrief
- Ons te volgen via Instagram
- Een rondleiding te boeken
Langzaam maar zeker zul je dan zien hoe Woudoogst steeds mooier wordt. In zeven lagen. En over zeven gesproken… | |
| |
Ik ben jullie nog iets verschuldigd te vertellen. Dat zevenblad, dat onkruid. Wat een probleem was en waar ik niet van won. Maar waar ik toch geen last meer van heb… Tja, het is eetbaar! Te gebruiken als spinazie of peterselie in o.a. pesto, stamppot en risotto. | |
| |
| |
| |
| |
| |
